# Kỹ sư Việt hợp tác đối tác Đức tích hợp AI vào máy rang cà phê tự động hóa MARS V5

> Đội ngũ kỹ sư do anh Lâm Quốc Dương (Công ty TNHH Dương Thành DTC) dẫn đầu hợp tác cùng thương hiệu Beckhoff của Đức phát triển máy rang cà phê tích hợp AI MARS V5, tự động phân tích độ ẩm, kích thước hạt và môi trường để tối ưu biểu đồ rang chỉ bằng một nút chạm.

Nguồn: [ainhanong.vn](https://ainhanong.vn/tin-tuc/chang-ky-su-viet-tich-hop-ai-vao-may-rang-ca-phe-mars-v5/)

Danh mục: Cà phê. Ngày đăng: 05/07/2025.

Ngành cà phê rang xay tại Việt Nam đang trên đà mở rộng mạnh mẽ cả ở thị trường tiêu dùng nội địa lẫn phân khúc chế biến sâu phục vụ xuất khẩu. Tuy nhiên, đằng sau sự sôi động của hàng nghìn xưởng rang lớn nhỏ trên cả nước, nhiều doanh nghiệp vẫn đang loay hoay trước bài toán chất lượng mẻ rang thiếu ổn định, hương vị khó duy trì tính nhất quán và thương hiệu chưa tạo được bản sắc riêng biệt. Một trong những nguyên nhân cốt lõi kìm hãm năng lực cạnh tranh nằm ở hạn chế của thiết bị công nghệ: phần lớn máy rang đang vận hành trong nước, bao gồm cả nhiều dòng máy nhập khẩu phổ thông, vẫn chủ yếu điều khiển cơ học hoặc tự động hóa ở mức sơ khai. Chất lượng hạt cà phê sau khi ra lò phụ thuộc quá lớn vào cảm quan và tay nghề của từng thợ rang, dẫn đến sự chênh lệch rõ rệt giữa các mẻ khi sản xuất ở quy mô công nghiệp. Nhằm tháo gỡ nút thắt kỹ thuật này, đội ngũ kỹ sư Việt Nam do anh Lâm Quốc Dương, Giám đốc Công ty TNHH Dương Thành DTC làm trưởng nhóm đã hợp tác cùng thương hiệu tự động hóa công nghiệp Beckhoff của Đức để phát triển dòng máy rang cà phê tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) mang tên **MARS V5** (theo thông tin từ Báo Thanh Niên ngày 1/7/2025).

#### 1. Điểm nghẽn của phương pháp rang cà phê truyền thống phụ thuộc tay nghề thủ công

Trong quy trình chế biến cà phê, công đoạn rang giữ vai trò quyết định đến việc giải phóng và định hình hàng trăm hợp chất hương thơm đặc trưng của hạt cà phê nhân. Quá trình này đòi hỏi sự kiểm soát cực kỳ chính xác về nhiệt độ, tốc độ truyền nhiệt (dẫn nhiệt, đối lưu và bức xạ nhiệt), lưu lượng gió nóng cũng như thời gian phát triển hạt sau tiếng nổ lần thứ nhất (first crack). Chỉ cần nhiệt độ buồng rang sai lệch vài độ C hoặc thời điểm xả hạt chậm hơn vài chục giây, hương vị của cả mẻ cà phê có thể chuyển từ vị chua thanh, ngọt hậu sang khét đắng hoặc ám khói.

Với các dòng máy rang vận hành cơ học hoặc bán tự động truyền thống, người thợ rang phải liên tục theo dõi đồng hồ nhiệt, quan sát màu sắc hạt qua kính thăm và điều chỉnh van gas, cửa gió bằng tay. Phương thức này bộc lộ ba nhược điểm lớn khi doanh nghiệp mở rộng quy mô sản xuất. Thứ nhất, cùng một công thức rang nhưng hai thợ rang khác nhau hoặc cùng một người thợ ở hai ca làm việc khác nhau vẫn có thể cho ra chất lượng không đồng đều do yếu tố tâm lý và sức khỏe. Thứ hai, khi nguồn nguyên liệu cà phê nhân thay đổi độ ẩm theo mùa mưa nắng hoặc nhiệt độ môi trường xưởng rang biến động giữa sáng sớm và buổi trưa, thợ rang thủ công rất khó tính toán chính xác mức bù nhiệt tức thời. Thứ ba, sự phụ thuộc vào nhân sự lành nghề khiến doanh nghiệp gặp rủi ro gián đoạn chất lượng mỗi khi thay đổi nhân sự kỹ thuật.

#### 2. Kiến trúc tự động hóa toàn diện từ khâu nạp liệu đến phối trộn của MARS V5

Khác với những cải tiến nhỏ lẻ chỉ dừng ở việc gắn thêm cảm biến đo nhiệt độ hiển thị trên màn hình, **MARS V5** được nhóm kỹ sư của anh Lâm Quốc Dương thiết kế như một hệ thống tự động hóa khép kín toàn diện cho xưởng rang xay hiện đại. Hệ thống có khả năng điều khiển đồng bộ toàn bộ dây chuyền sản xuất từ khâu nạp cà phê nhân đầu vào, gia nhiệt và rang hạt, làm nguội nhanh trên mâm tản nhiệt, tách đá và phân loại tạp chất cho đến khâu phối trộn các dòng hạt theo tỷ lệ định sẵn, tất cả đều được kích hoạt và vận hành chỉ bằng một nút chạm duy nhất.

Để bảo đảm độ chính xác và độ bền bỉ trong môi trường vận hành nhiệt độ cao liên tục của nhà máy rang xay, đội ngũ kỹ sư Việt Nam đã bắt tay hợp tác kỹ thuật với **Beckhoff**, tập đoàn công nghệ tự động hóa công nghiệp hàng đầu của Đức. Sự kết hợp giữa năng lực thiết kế cơ khí, am hiểu đặc tính hạt cà phê Việt Nam của kỹ sư trong nước với hệ thống điều khiển công nghiệp tốc độ cao, chuẩn xác từ Beckhoff giúp mọi cơ cấu chấp hành trên máy phản hồi tức thì theo từng mili-giây, loại bỏ hoàn toàn độ trễ cơ học thường gặp trên các dòng máy thông thường.

#### 3. Cơ chế phân tích đa biến và tự động hiệu chỉnh biểu đồ rang bằng trí tuệ nhân tạo

Điểm đột phá tạo nên giá trị cốt lõi của MARS V5 nằm ở thuật toán trí tuệ nhân tạo (AI) đóng vai trò như một chuyên gia rang xay giàu kinh nghiệm vận hành liên tục 24/7. Thay vì chạy cứng nhắc theo một đường cong nhiệt độ cố định bất chấp sự thay đổi của nguyên liệu, hệ thống AI trên MARS V5 tự động thu thập và phân tích đồng thời bốn nhóm thông số đầu vào trước và trong suốt quá trình rang:

- **Độ ẩm thực tế của hạt cà phê nhân:** Hạt cà phê có độ ẩm cao sẽ cần nhiều năng lượng nhiệt hơn ở giai đoạn sấy đầu mẻ để bay hơi nước đồng đều từ lõi ra vỏ trước khi bước vào phản ứng tạo màu Maillard. AI tự động nhận diện mức độ ẩm nguyên liệu để tính toán lượng nhiệt cấp phù hợp ngay từ những phút đầu tiên.

- **Kích thước và độ đồng đều của hạt:** Hạt cà phê nhân có kích thước sàng lớn hay nhỏ, tỷ trọng hạt chắc hay xốp sẽ hấp thụ và truyền dẫn nhiệt khác nhau. Thuật toán AI điều chỉnh tốc độ quay của trống rang và lưu lượng gió nóng để bảo đảm hạt chín đều từ trong ra ngoài mà không bị cháy xém bề mặt.

- **Điều kiện môi trường xung quanh xưởng rang:** Nhiệt độ không khí và độ ẩm môi trường bên ngoài ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình trao đổi nhiệt của lồng rang và tốc độ làm nguội hạt sau khi xả. Hệ thống tự động bù trừ các sai số môi trường này để giữ ổn định đường cong nhiệt thực tế.

- **Lịch sử nhiệt từ số mẻ rang trước đó:** Ở các mẻ rang liên tiếp trong ngày, lượng nhiệt tích tụ sẵn trong thành trống gang hoặc thép sẽ cao hơn so với mẻ rang đầu tiên khi máy mới khởi động. AI ghi nhận trạng thái nhiệt dư của các mẻ trước để tự động điều tiết công suất đầu đốt, giúp mẻ rang thứ nhất và mẻ rang thứ hai mươi đạt độ đồng nhất tuyệt đối.

Từ việc tổng hợp bốn lớp dữ liệu này, trí tuệ nhân tạo tự động tinh chỉnh toàn bộ quy trình vận hành bám sát theo "profile rang" (biểu đồ rang) tối ưu đã được thiết lập cho từng dòng sản phẩm. Nhờ vậy, chất lượng từng mẻ cà phê sau khi rang đạt sự ổn định cao, giữ trọn hương vị đặc trưng và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế, đồng thời giảm thiểu tối đa tỷ lệ hàng lỗi do sai sót chủ quan của con người.

#### 4. Chiến lược nội địa hóa công nghệ cao và nâng tầm thương hiệu cà phê rang xay Việt

Chia sẻ về định hướng phát triển sản phẩm, anh Lâm Quốc Dương, Giám đốc Công ty TNHH Dương Thành DTC cho biết mục tiêu của đội ngũ kỹ sư không chỉ dừng lại ở việc chế tạo thành công một mẫu máy trình diễn công nghệ, mà hướng tới phổ biến rộng rãi giải pháp máy rang tích hợp AI MARS V5 cho cộng đồng các nhà rang xay trong nước. Trước đây, để sở hữu một dây chuyền rang tự động hóa đạt chuẩn quốc tế, doanh nghiệp Việt Nam thường phải bỏ ra nguồn vốn rất lớn để nhập khẩu thiết bị từ châu Âu, đi kèm chi phí bảo trì, thay thế linh kiện đắt đỏ và phụ thuộc vào chuyên gia nước ngoài mỗi khi gặp sự cố kỹ thuật.

Việc đội ngũ kỹ sư trong nước làm chủ công nghệ thiết kế, tích hợp AI và hợp tác chuẩn hóa linh kiện điều khiển với đối tác Đức mở ra cơ hội để các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các hợp tác xã chế biến cà phê tại Việt Nam tiếp cận công nghệ rang thông minh với chi phí hợp lý hơn và dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật tại chỗ nhanh chóng. Khi bài toán đồng nhất chất lượng giữa các mẻ rang được giải quyết triệt để, các thương hiệu cà phê nội địa sẽ có đủ nền tảng kỹ thuật để xây dựng gu hương vị đặc trưng, tự tin đàm phán xuất khẩu cà phê rang xay thành phẩm thay vì chỉ xuất thô hạt nhân xanh với giá trị gia tăng thấp.

#### 5. Góc nhìn ứng dụng cho xưởng rang xay, hợp tác xã chế biến và nhà vườn cà phê

Sự xuất hiện của những thiết bị chế biến tích hợp AI như MARS V5 mang lại tác động tích cực theo hiệu ứng dây chuyền cho toàn bộ ngành hàng cà phê từ nhà máy ngược về vùng nguyên liệu. Đối với các cơ sở rang xay và hợp tác xã đang hướng tới chế biến sâu, việc đầu tư hệ thống rang tự động hóa có khả năng lưu trữ và tái lập chính xác biểu đồ rang giúp chuẩn hóa chất lượng từng dòng sản phẩm (từ Robusta đậm vị truyền thống đến Fine Robusta và Arabica đặc sản), đồng thời tiết kiệm chi phí nhân công vận hành và giảm hao hụt nguyên liệu do rang hỏng.

Đối với bà con nông dân trồng cà phê tại Tây Nguyên, xu hướng tự động hóa khâu rang xay bằng AI cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng hạt nhân xanh đầu vào. Bởi lẽ, thuật toán AI chỉ phát huy tối đa khả năng tối ưu hương vị khi lô nguyên liệu có độ đồng đều cao về kích thước hạt và tỷ lệ trái chín. Nhà vườn cần tập trung vào kỹ thuật thu hái chọn lọc đạt tỷ lệ trái chín trên 90%-95%, thực hiện sơ chế sạch và phơi sấy đúng quy chuẩn để đưa độ ẩm hạt nhân về ngưỡng an toàn 10%-12,5% trước khi bảo quản. Khi hạt nguyên liệu sạch, đồng đều được kết hợp với công nghệ rang AI chính xác tại nhà máy, giá trị hạt cà phê Việt Nam sẽ được nâng tầm bền vững trên thị trường trong nước và quốc tế. Bạn đọc có thể xem đầy đủ thông tin chi tiết về quá trình phát triển máy rang MARS V5 tại mục nguồn trích dẫn.

## Nguồn trích dẫn

Vũ Đoan. (2025, July 1). Chàng kỹ sư Việt tích hợp AI vào máy rang cà phê. Báo Thanh Niên, thanhnien.vn. https://thanhnien.vn/chang-ky-su-viet-tich-hop-ai-vao-may-rang-ca-phe-185250701161852277.htm
