# EU đưa cà phê hòa tan vào phạm vi EUDR: Lộ trình mới và yêu cầu số hóa dữ liệu tọa độ

> Ủy ban châu Âu (EC) bổ sung cà phê hòa tan vào phạm vi Quy định chống phá rừng EUDR với hạn chót áp dụng từ 30/12/2027, đồng thời nâng cấp Hệ thống thông tin EUDR tích hợp giao diện API tự động và quy định nghĩa vụ cung cấp tọa độ vùng trồng.

Nguồn: [ainhanong.vn](https://ainhanong.vn/tin-tuc/eu-dua-ca-phe-hoa-tan-vao-pham-vi-eudr-doanh-nghiep-viet-can-biet-gi/)

Danh mục: Cà phê. Ngày đăng: 25/08/2026.

Liên minh châu Âu (EU) từ lâu đã là một trong những thị trường nhập khẩu cà phê lớn nhất và quan trọng nhất của Việt Nam, không chỉ đối với mặt hàng cà phê nhân xanh mà còn cả các dòng sản phẩm chế biến sâu như cà phê rang xay và cà phê hòa tan. Nhằm hoàn thiện khung pháp lý cho Quy định chống phá rừng và suy thoái rừng của EU (EUDR) trước thời điểm chính thức thực thi, Ủy ban châu Âu (EC) đã thông qua Đạo luật ủy quyền và Đạo luật thực thi mới với một điều chỉnh tác động trực tiếp đến ngành chế biến cà phê xuất khẩu của Việt Nam: chính thức bổ sung mặt hàng **cà phê hòa tan** vào phạm vi điều chỉnh của đạo luật này. Theo bà Jessika Roswall, Ủy viên châu Âu phụ trách Môi trường, gói điều chỉnh nằm trong nỗ lực đơn giản hóa quy trình nhằm mang lại sự rõ ràng về mặt pháp lý và khả năng dự đoán trước cho cộng đồng doanh nghiệp, các quốc gia thành viên cũng như các đối tác xuất khẩu quốc tế (theo thông tin từ Báo Dân trí ngày 21/8/2026).

#### 1. Điều chỉnh danh mục hàng hóa EUDR và ba mốc thời gian thực thi bắt buộc

Trong gói văn bản hoàn thiện khung pháp lý mới nhất, Ủy ban châu Âu vẫn giữ nguyên bảy nhóm hàng hóa nông lâm nghiệp cốt lõi chịu sự kiểm soát của EUDR gồm: **cà phê, cao su, gỗ, đậu tương, ca cao, dầu cọ và gia súc**. Tuy nhiên, danh mục các sản phẩm chế biến sâu và dẫn xuất từ bảy nhóm hàng này đã được rà soát, điều chỉnh theo hai chiều hướng rõ rệt:

- **Nhóm sản phẩm mới được bổ sung vào phạm vi kiểm soát:** Bên cạnh mặt hàng cà phê hòa tan, danh mục mở rộng còn bổ sung thêm một số sản phẩm phái sinh từ dầu cọ và lưỡi bò đông lạnh. Để các chuỗi cung ứng chế biến có đủ thời gian thiết lập hệ thống thu thập dữ liệu truy xuất, EC quy định nhóm hàng bổ sung này sẽ bắt đầu chịu điều chỉnh từ ngày **30/12/2027**.

- **Nhóm mặt hàng được đưa ra khỏi phạm vi EUDR:** Nhiều sản phẩm công nghiệp và phụ phẩm đã được miễn trừ kiểm soát gồm da sống, da thuộc, lốp xe đắp lại, đậu tương làm giống, một số sản phẩm cao su lưu hóa, băng tải, dây đai truyền động, ghế xe cơ giới, hàng mẫu thử nghiệm, vật liệu đóng gói, phế liệu và hàng hóa đã qua sử dụng.

Theo quy định mới, toàn bộ lộ trình thực thi EUDR được phân định thành ba cột mốc thời gian cụ thể mà doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam cần ghi nhớ:

- **Từ ngày 30/12/2026:** Bắt đầu áp dụng bắt buộc đối với các doanh nghiệp quy mô lớn và vừa; đồng thời áp dụng với các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ thuộc nhóm ngành gỗ vốn đã chịu sự điều chỉnh của quy định EUTR trước đây.

- **Từ ngày 30/6/2027:** Mở rộng áp dụng bắt buộc đối với phần lớn các doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ còn lại trên thị trường.

- **Từ ngày 30/12/2027:** Chính thức áp dụng bắt buộc đối với các sản phẩm chế biến mới bổ sung vào danh mục, trọng tâm là mặt hàng **cà phê hòa tan**.

#### 2. Phân định trách nhiệm giải trình (DDS) giữa các mắt xích trong chuỗi cung ứng

Để lô hàng cà phê nhân cũng như cà phê hòa tan có thể thông quan thuận lợi vào thị trường châu Âu mà không bị ách tắc tại cảng đến, từng chủ thể trong chuỗi cung ứng cần xác định chính xác vai trò pháp lý và nghĩa vụ dữ liệu của mình:

- **Trách nhiệm của "nhà vận hành đầu chuỗi" (Upstream Operator):** Đây là đơn vị đầu tiên đưa hàng hóa vào thị trường EU hoặc trực tiếp xuất khẩu khỏi khối. Nhóm chủ thể này bắt buộc phải thực hiện trọn vẹn quy trình thẩm tra trách nhiệm giải trình (Due Diligence), chứng minh nguyên liệu cà phê không có nguồn gốc từ đất phá rừng sau mốc thời gian quy định và tuân thủ đầy đủ pháp luật của nước sở tại, sau đó nộp Tuyên bố thẩm tra trách nhiệm giải trình (DDS) lên Hệ thống thông tin EUDR để được cấp mã số tham chiếu. Nếu doanh nghiệp ngoài EU trực tiếp đứng tên làm thủ tục hải quan nhập khẩu vào châu Âu, đơn vị đó phải sở hữu mã số đăng ký và nhận dạng nhà điều hành kinh tế (EORI) hợp lệ hoặc chỉ định một đại diện ủy quyền tại EU thay mặt nộp hồ sơ.

- **Nghĩa vụ dữ liệu của nông hộ và nhà sản xuất ngoài EU:** Các hộ nông dân, hợp tác xã và cơ sở sản xuất tại Việt Nam không trực tiếp làm thủ tục hải quan vào EU nên không phải tự mình nộp tờ khai DDS lên hệ thống châu Âu. Tuy nhiên, họ bắt buộc phải cung cấp đầy đủ dữ liệu tọa độ địa lý (geolocation) hoặc địa chỉ định vị chính xác của từng thửa đất trồng cà phê cho doanh nghiệp thu mua để phục vụ công tác truy xuất nguồn gốc.

- **Trách nhiệm lưu trữ của "nhà vận hành sau chuỗi" (Downstream Operator):** Các nhà máy chế biến thứ cấp hoặc thương nhân phân phối ở khâu sau chỉ cần thu thập, lưu giữ thông tin định danh đối tác cung cấp và mã số tham chiếu DDS trong thời gian tối thiểu 5 năm. Đặc biệt, các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) hoạt động ở khâu sau chuỗi này được miễn nghĩa vụ đăng ký tài khoản trên hệ thống dữ liệu số của EU.

#### 3. Nâng cấp Hệ thống thông tin EUDR tích hợp API tự động và sức mạnh của AI viễn thám

Nhằm giảm tải áp lực thủ tục hành chính khi hàng triệu lô hàng giao dịch mỗi năm, Ủy ban châu Âu đã hoàn tất việc nâng cấp hạ tầng kỹ thuật cho Hệ thống thông tin EUDR, nổi bật là việc tích hợp **giao diện lập trình ứng dụng (API) tự động** cùng các biểu mẫu kê khai đơn giản hóa dành riêng cho nhà sản xuất quy mô siêu nhỏ và nhỏ. Việc mở cổng kết nối API cho phép phần mềm quản lý chuỗi cung ứng của doanh nghiệp xuất khẩu truyền nhận trực tiếp dữ liệu tọa độ vùng trồng và mã tham chiếu DDS theo thời gian thực thay vì nhập tay từng hồ sơ.

Đằng sau hệ thống dữ liệu số này, các cơ quan kiểm soát của EU và các tổ chức chứng nhận quốc tế đang sử dụng kết hợp bản đồ đa giác GIS, ảnh vệ tinh độ phân giải cao và các thuật toán trí tuệ nhân tạo (AI) phân tích biến động thảm thực vật để tự động đối chiếu tọa độ từng vườn cà phê với dữ liệu lịch sử rừng. Nếu dữ liệu tọa độ vùng trồng bị khai báo sai lệch hoặc trùng lấn vào khu vực rừng tự nhiên, hệ thống AI sẽ lập tức gắn cờ cảnh báo rủi ro trên tờ khai DDS.

#### 4. Bài toán truy xuất đa nguồn đặc thù của ngành chế biến cà phê hòa tan Việt Nam

So với cà phê nhân xanh xuất khẩu nguyên bao, việc đáp ứng quy định EUDR đối với cà phê hòa tan đặt ra thách thức kỹ thuật phức tạp hơn gấp nhiều lần. Trong các nhà máy sản xuất cà phê hòa tan quy mô công nghiệp, nguyên liệu đầu vào cho một mẻ trích ly và sấy phun thường được phối trộn từ hàng trăm lô cà phê nhân thu mua qua nhiều đại lý tại nhiều tỉnh Tây Nguyên như Đắk Lắk, Lâm Đồng, Gia Lai hay Đắk Nông. Nếu khâu thu mua qua thương lái trung gian làm đứt gãy thông tin tọa độ thửa đất ban đầu, nhà máy chế biến sẽ không thể chứng minh tính hợp pháp của toàn bộ mẻ hàng hòa tan khi xuất sang châu Âu sau mốc ngày 30/12/2027.

#### 5. Góc nhìn ứng dụng và lộ trình hành động cho nhà vườn, hợp tác xã và doanh nghiệp

Khoảng thời gian từ nay đến cuối năm 2026 (với cà phê nhân) và cuối năm 2027 (với cà phê hòa tan) là giai đoạn bản lề quyết định thị phần của cà phê Việt Nam tại châu Âu. Để biến tiêu chuẩn xanh EUDR thành lợi thế cạnh tranh bền vững, từng mắt xích trong chuỗi cần chủ động hành động ngay:

- **Đối với hộ nông dân trồng cà phê:** Phối hợp với cán bộ khuyến nông, hợp tác xã hoặc doanh nghiệp liên kết để đo đạc và lưu giữ bộ tọa độ GPS ranh giới từng thửa vườn cà phê (định vị điểm với vườn dưới 4 ha và vẽ đa giác polygon với vườn từ 4 ha trở lên), đồng thời lưu giữ đầy đủ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hợp pháp.

- **Đối với đại lý thu mua và hợp tác xã:** Tuyệt đối không thu mua trôi nổi hoặc trộn lẫn cà phê đã có tọa độ định vị EUDR với nguồn hàng chưa rõ xuất xứ; triển khai nhật ký thu mua điện tử để bảo toàn phả hệ của từng lô nguyên liệu khi giao cho nhà máy.

- **Đối với doanh nghiệp xuất khẩu và nhà máy cà phê hòa tan:** Khẩn trương xây dựng vùng nguyên liệu liên kết trực tiếp, đầu tư phần mềm quản trị truy xuất nguồn gốc chuẩn GS1 có sẵn giao diện kết nối API tương thích với Hệ thống thông tin EUDR của châu Âu để tự động hóa việc lập hồ sơ thẩm tra DDS. Bạn đọc có thể xem đầy đủ nội dung quy định và lộ trình chi tiết tại mục nguồn trích dẫn.

## Nguồn trích dẫn

Cẩm Hà. (2026, August 21). EU đưa cà phê hòa tan vào phạm vi EUDR, doanh nghiệp Việt cần biết gì? Báo điện tử Dân trí, dantri.com.vn. https://dantri.com.vn/kinh-doanh/eu-dua-ca-phe-hoa-tan-vao-pham-vi-eudr-doanh-nghiep-viet-can-biet-gi-20260820154736949.htm
