# Tăng giá trị vải thiều bằng công nghệ: Từ AI phân tích sâu bệnh đến cấp lạnh sâu xuất khẩu

> Với vùng nguyên liệu gần 30.000 ha và doanh thu 6.000-7.000 tỷ đồng/năm, ngành hàng vải thiều đẩy mạnh ứng dụng cảm biến độ ẩm, AI phân tích sâu đục cuống quả, công nghệ cấp lạnh sâu và chế biến phụ phẩm để vươn ra thị trường toàn cầu.

Nguồn: [ainhanong.vn](https://ainhanong.vn/tin-tuc/tang-gia-tri-vai-thieu-bang-ung-dung-ai-cam-bien-va-che-bien-sau/)

Danh mục: Vải. Ngày đăng: 17/05/2025.

Vải thiều Việt Nam từ lâu đã khẳng định hương vị đặc trưng trên thị trường quốc tế, nhưng đặc thù thời gian thu hoạch ngắn chỉ kéo dài vài tuần cùng áp lực phụ thuộc vào thị trường tiêu thụ tươi luôn đặt ra bài toán lớn về bảo quản và giá trị gia tăng. Tại buổi làm việc giữa Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đỗ Đức Duy, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang Nguyễn Việt Oanh cùng cộng đồng doanh nghiệp chế biến, tiêu thụ vải thiều (được Báo Điện tử Chính phủ thông tin ngày 13/5/2025), hàng loạt giải pháp ứng dụng công nghệ xanh, trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ bảo quản sau thu hoạch đã được xác định là trụ cột để nâng tầm trái vải.

#### 1. Ứng dụng cảm biến độ ẩm và AI giám sát sâu đục cuống quả đạt chuẩn xuất khẩu

Thống kê tại vùng trồng trọng điểm Bắc Giang cho thấy diện tích vải thiều đạt gần 30.000 ha, sản lượng ước đạt 165.000 đến 170.000 tấn mỗi vụ, mang lại nguồn doanh thu khoảng 6.000 đến 7.000 tỷ đồng/năm. Tuy nhiên, để thâm nhập sâu hơn vào các thị trường yêu cầu tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe như Mỹ, Nhật Bản và Liên minh châu Âu (EU), khâu tổ chức sản xuất tại vườn phải tuân thủ nghiêm ngặt mã số vùng trồng và ngưỡng kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đỗ Đức Duy nhấn mạnh định hướng tái cơ cấu vùng nguyên liệu gắn với việc đưa công nghệ xanh vào đồng ruộng, tiêu biểu là hệ thống cảm biến đo độ ẩm đất và ứng dụng AI phân tích, dự báo sớm sâu bệnh hại, đặc biệt là đối tượng sâu đục cuống quả vốn gây thiệt hại nặng nề cho mẫu mã và chất lượng trái. Nhờ có dữ liệu cảnh báo chính xác, nhà vườn giảm được các lần phun thuốc phòng ngừa tràn lan và bảo đảm trái thu hoạch đạt độ đồng đều cao.

#### 2. Chế biến sâu và tận dụng trọn vẹn phụ phẩm vỏ, hạt vải thiều

Song song với nâng cao chất lượng trái tươi, phát triển công nghiệp chế biến sâu được xem là lời giải căn cơ giúp giải tỏa áp lực mùa vụ và kéo dài vòng đời thương mại của trái vải quanh năm:

- **Đa dạng hóa dòng sản phẩm chế biến xuất khẩu:** Các sản phẩm như vải sấy dẻo, nước ép, mứt và rượu vải đang từng bước mở rộng thị phần. Theo chia sẻ của bà Tạ Thị Thủy, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Bằng Thủy (huyện Lục Ngạn), sản phẩm vải thiều sấy dẻo của đơn vị đã xuất khẩu thành công sang Nhật Bản, Hàn Quốc và được người tiêu dùng đánh giá cao.

- **Khai thác giá trị kinh tế từ vỏ và hạt vải:** Ông Nguyễn Tất Hưng, Giám đốc Công ty Xuất nhập khẩu Toàn Cầu cho biết các công nghệ chế biến hiện nay đã cho phép tận dụng triệt để các phụ phẩm như vỏ và hạt vải để tạo ra nhiều dòng sản phẩm có tính ứng dụng cao, vừa gia tăng doanh thu vừa giảm thiểu chất thải hữu cơ ra môi trường. Bên cạnh đó, bà Ngô Thị Thu Hồng, Tổng Giám đốc Công ty AMEII Việt Nam cũng nhấn mạnh yêu cầu đầu tư đồng bộ hệ thống xử lý chất thải trong chế biến gắn với chuỗi liên kết linh hoạt.

#### 3. Đột phá hạ tầng kho lạnh, chiếu xạ và công nghệ cấp lạnh sâu

Để trái vải tươi giữ nguyên màu sắc đỏ hồng và hương vị như vừa hái trên cây sau nhiều tháng bảo quản, việc đầu tư "hạ tầng mềm" gồm các điểm sơ chế lưu động ngay tại vùng trồng, hệ thống chiếu xạ kiểm dịch và kho cấp lạnh sâu đóng vai trò quyết định. Thực tế kiểm chứng cho thấy những lô vải thiều được xử lý bằng công nghệ cấp lạnh sâu từ vụ trước, sau khi rã đông vẫn giữ được màu vỏ tươi tắn và độ giòn ngọt tương đương trái tươi, mở ra cơ hội thương mại hóa quanh năm với mức giá bình quân kỳ vọng đạt khoảng 2 USD/kg tại các thị trường chất lượng cao, đóng góp 500 đến 600 triệu USD vào kim ngạch xuất khẩu nông sản.

#### 4. Góc nhìn ứng dụng cho nhà vườn trồng vải

Trong chuỗi giá trị hiện đại có sự tham gia của AI giám sát dịch hại và dây chuyền cấp lạnh sâu, chất lượng nguyên liệu đầu vào quyết định trực tiếp đến giá thu mua tại vườn. Nhà vườn trồng vải cần chủ động tham gia các hợp tác xã được cấp mã số vùng trồng, ghi chép minh bạch nhật ký sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời ưu tiên các biện pháp sinh học và bẫy dẫn dụ để kiểm soát sâu đục cuống quả thay vì phun thuốc sát ngày thu hoạch. Bạn đọc có thể xem đầy đủ nội dung cuộc làm việc và các định hướng phát triển ngành hàng vải thiều tại mục nguồn trích dẫn.

## Nguồn trích dẫn

Đỗ Hương. (2025, May 13). Tăng giá trị vải thiều bằng ứng dụng công nghệ. Báo Điện tử Chính phủ, baochinhphu.vn. https://baochinhphu.vn/tang-gia-tri-vai-thieu-bang-ung-dung-cong-nghe-102250513162208516.htm
