# Bệnh cháy bìa lá (bạc lá) lúa

> Tác nhân: Vi khuẩn Xanthomonas oryzae pv. oryzae

Nguồn: [ainhanong.vn](https://ainhanong.vn/tra-cuu-benh/chay-bia-la-lua/)

Cây trồng & thủy sản: Lúa.

## Mô tả

Bệnh **cháy bìa lá** (còn gọi là bệnh bạc lá lúa) do vi khuẩn *Xanthomonas oryzae* pv. *oryzae* gây ra. Vi khuẩn có một roi bơi rất tốt trong nước, sống được ở nhiệt độ 10-40°C (thích hợp nhất 26-30°C) và thường bùng phát mạnh trên các ruộng lúa vụ Hè Thu và Thu Đông.

### Triệu chứng

- Vết bệnh điển hình cháy dọc theo hai bên bìa lá lúa rồi lan dần vào gân chính; vi khuẩn cũng có thể xâm nhập qua vết thương cơ giới tạo vết cháy giữa phiến lá
- Ban đầu vết bệnh có màu vàng nhạt hoặc đỏ nhạt, sau chuyển sang màu xám trắng; trong điều kiện ẩm ướt vết bệnh có dạng thấm nước màu xanh lợt
- Sáng sớm lúc trời còn ẩm, dưới mặt lá tại nơi vết bệnh có thể thấy các giọt dịch vi khuẩn tròn nhỏ màu vàng nhạt
- Bệnh nặng vào giai đoạn vào chắc làm toàn bộ lá bị cháy khô trước thu hoạch, hạt lúa có đốm ngả màu xám hoặc vàng trắng

### Điều kiện phát triển

Thời tiết nóng ẩm, mưa giông kèm gió mạnh làm rách gãy lá tạo cửa ngõ cho vi khuẩn xâm nhập; vi khuẩn lưu tồn trong rơm rạ, lúa chét, cỏ dại ký chủ phụ (cỏ lông công, cỏ lác rận, thủy trúc) và trên hạt lúa. Ruộng sạ dày, mặt ruộng trũng đọng nước và bón thừa phân đạm (N) thường nhiễm bệnh rất nặng, đặc biệt từ giai đoạn lúa trổ đến chín.

### Tác hại

Làm giảm mạnh diện tích quang hợp, hạt vào chắc kém, tăng tỷ lệ hạt lửng lép và làm giảm năng suất lúa rõ rệt.

## Biện pháp phòng trừ

- Sạ thưa với mật độ khoảng 120 kg/ha, dùng giống khỏe, ngâm ủ tốt
- Làm đất kỹ, mặt ruộng bằng phẳng không để chỗ trũng đọng nước và đọng phân đạm
- Không bón thừa đạm, tránh để lúa non hấp thu quá nhiều đạm khi gặp mưa
- Phát hiện sớm khi mới chớm bệnh ở một vài lá để xử lý kịp thời vì vi khuẩn nằm trong mạch nhựa rất khó trị muộn
- Phun thuốc đặc trị vi khuẩn chứa hoạt chất **oxolinic acid**, **bronopol**, **bismerthiazol**, **kasugamycin**, thuốc gốc đồng, kháng sinh (gentamycine + oxytetracyline) hoặc chế phẩm sinh học *Streptomyces lydicus*; có thể dùng nước vôi sống (0,5 kg/bình 16 lít) phun cách nhau 10 ngày

## Nguồn trích dẫn

Nongduoctoancau. (n.d.). Công ty TNHH Nông dược toàn cầu. nongduoctoancau.com. https://nongduoctoancau.com/tin-tuc/benh-chay-bia-la-bac-la-gay-hai-lua-1
