# Bệnh đạo ôn hại lúa

> Tác nhân: Nấm Pyricularia oryzae (Magnaporthe oryzae)

Nguồn: [ainhanong.vn](https://ainhanong.vn/tra-cuu-benh/dao-on-lua/)

Cây trồng & thủy sản: Lúa.

## Mô tả

Bệnh **đạo ôn** (còn gọi là bệnh cháy lá lúa) do nấm *Pyricularia oryzae* (tên khác: *Magnaporthe oryzae*) gây ra, là bệnh hại quan trọng hàng đầu tại Đồng bằng sông Cửu Long và các vùng trồng lúa cả nước. Bào tử nấm hình thành đĩa áp tiết enzyme cutinase đâm xuyên qua lớp biểu bì lá để xâm nhiễm.

### Triệu chứng

- **Đạo ôn lá:** Ban đầu là chấm trắng nhỏ khi soi ngược sáng, chuyển thành chấm nâu đầu kim rồi phát triển thành vết hình mắt én (bầu dục hai đầu nhọn dọc gân lá, tâm trắng xám, viền nâu); nặng gây cháy khô toàn lá và sụp mặt ruộng
- **Đạo ôn cổ lá:** Vết bệnh màu nâu tại cổ lá do giọt nước mang bào tử đọng lại, làm lá gãy gục
- **Đạo ôn cổ gié (cổ bông):** Vết màu nâu hoặc nâu xám tại cổ bông; nếu nhiễm sớm sau trổ sẽ gây lép trắng cả gié (bông bạc), nhiễm muộn làm gãy đổ gié lúa
- **Đạo ôn nhánh gié và cuống hạt:** Làm hạt lúa bị lửng và rụng nhiều khi thu hoạch

### Điều kiện phát triển

Bào tử lây lan chủ yếu qua gió, nảy mầm nhanh khi ẩm độ không khí từ 93% trở lên và có lớp nước mỏng trên lá, nhiệt độ thích hợp khoảng 24-28°C. Bệnh phát tán mạnh vào ban đêm hoặc trời mưa âm u; ruộng sạ dày giáp tán sớm, bón thừa đạm (N), thiếu kali và silic bị nhiễm rất nặng.

### Tác hại

Gây cháy lá sụp mặt ở giai đoạn đẻ nhánh và bạc bông, lép lửng hàng loạt ở giai đoạn trổ, có thể làm thất thu phần lớn năng suất nếu không phun trị kịp thời.

## Biện pháp phòng trừ

- Chọn giống lúa kháng hoặc ít nhiễm bệnh đạo ôn
- Gieo sạ thưa hợp lý (khuyến cáo 120 kg/ha) để ruộng thông thoáng, làm chậm thời điểm giáp tán
- Bón phân cân đối, không bón thừa đạm; tăng cường kali và silic để lá đứng thẳng, dày cứng
- Thăm đồng thường xuyên, phun thuốc sớm ngay khi mới xuất hiện chấm kim theo nguyên tắc 4 đúng, phun đều cả các lá tầng dưới
- Sử dụng luân phiên các hoạt chất đặc trị đạo ôn như **tricyclazole**, **isoprothiolane**, **azoxystrobin**, **fthalide**

## Nguồn trích dẫn

Nongduoctoancau. (n.d.). Công ty TNHH Nông dược toàn cầu. nongduoctoancau.com. https://nongduoctoancau.com/tin-tuc/benh-dao-on-hai-lua
