# Bệnh đốm vằn (khô vằn) trên lúa

> Tác nhân: Nấm Rhizoctonia solani (teleomorph: Thanatephorus cucumeris)

Nguồn: [ainhanong.vn](https://ainhanong.vn/tra-cuu-benh/dom-van-lua/)

Cây trồng & thủy sản: Lúa.

## Mô tả

Bệnh **đốm vằn** (còn gọi là bệnh khô vằn lúa, Sheath blight) do nấm đa ký chủ *Rhizoctonia solani* gây ra. Ngoài đồng ruộng, nấm tồn tại ở giai đoạn vô tính và sinh ra rất nhiều hạch nấm (đường kính 1-3 mm) có vỏ kỵ nước nổi trên mặt nước hoặc lưu tồn trong đất tới 20 tháng.

### Triệu chứng

- Vết bệnh thường xuất hiện đầu tiên ở vị trí mớm nước trên bẹ lá dưới dạng đốm ngấm nước hình bầu dục hoặc trái xoan dài khoảng 1 cm màu xanh xám
- Vết bệnh lớn dần (2-3 cm), tâm trắng xám, viền nâu và lan dần lên các bẹ trên, phiến lá và cả gié lúa theo dạng vằn da hổ
- Trong điều kiện ẩm ướt buổi sáng sớm, thấy sợi nấm trắng mảnh mai mọc ra từ vết bệnh lan sang bẹ lân cận và hình thành các hạch nấm tròn màu nâu dễ rụng xuống nước

### Điều kiện phát triển

Ẩm độ và nhiệt độ cao, gây hại nặng vào vụ Hè Thu và Thu Đông (mùa mưa). Ruộng sạ dày sớm giáp tán, bón thừa phân đạm hoặc quá nhiều lân, nhiều cỏ dại ven bờ và rơm rạ vụ trước mang hạch nấm làm bệnh bùng phát nhanh sau khi lúa trổ bông.

### Tác hại

Làm khô cháy bẹ và lá đòng, cây lúa dễ đổ ngã, hạt vào chắc kém và có thể gây thất thu khoảng **20%** năng suất nếu không quản lý tốt.

## Biện pháp phòng trừ

- Chọn giống ít nhiễm; làm đất kỹ để chôn vùi rơm rạ và hạch nấm xuống sâu dưới đất
- Gieo sạ mật độ vừa phải, dọn sạch cỏ dại ven bờ và dùng lưới 3 lớp chắn đầu đường nước tưới để ngăn hạch nấm trôi vào ruộng
- Không bón thừa đạm (áp dụng bảng so màu lá lúa), bổ sung kali giúp giảm mức độ phát triển của bệnh
- Phun thuốc ngay khi phát hiện bệnh, hướng vòi phun xuống sát gốc nơi bệnh đang gây hại với các hoạt chất hiệu quả như **validamycin**, **iprodione**, nhóm triazole (**hexaconazole**, **difenoconazole**, **propiconazole**) hoặc **azoxystrobin**

## Nguồn trích dẫn

Nongduoctoancau. (n.d.). Công ty TNHH Nông dược toàn cầu. nongduoctoancau.com. https://nongduoctoancau.com/tin-tuc/benh-dom-van-tren-lua-1
