# Sâu đục thân bướm 2 chấm hại lúa

> Tác nhân: Sâu đục thân bướm hai chấm Scirpophaga incertulas Walker

Nguồn: [ainhanong.vn](https://ainhanong.vn/tra-cuu-benh/sau-duc-than-lua/)

Cây trồng & thủy sản: Lúa.

## Mô tả

**Sâu đục thân bướm hai chấm** (*Scirpophaga incertulas* Walker) là loài chiếm tỷ lệ 95-98% trong nhóm sâu đục thân hại lúa ở nước ta. Vòng đời kéo dài 45-55 ngày (mỗi năm có 6-7 lứa); bướm cái có chấm đen rõ ở hai cánh trước, đẻ trứng thành ổ có phủ lớp lông vàng nhạt trên lá lúa.

### Triệu chứng

- **Giai đoạn mạ và đẻ nhánh:** Sâu non đục xuyên qua bẹ vào nõn giữa cắt đứt mạch dẫn nhựa làm lá non cuốn dọc màu xanh tái sẫm rồi chuyển vàng héo khô (dảnh héo); cây mạ nhỏ bị chết khô hoặc dễ đứt gốc khi nhổ
- **Giai đoạn đứng cái làm đòng:** Sâu non tập trung phá hại bên trong bẹ và đục vào ống thân
- **Giai đoạn trổ bông:** Sâu đục vào cuống bông cắt đứt vận chuyển dinh dưỡng hoặc cắn nát đòng non khiến bông không trổ được hoặc trổ ra hạt bị lép trắng hoàn toàn (bạc bông)

### Điều kiện phát triển

Nhiệt độ thích hợp khoảng 25°C kèm ẩm độ cao; tại miền Nam và miền Trung sâu có thể gây hại quanh năm trên tất cả các vụ lúa. Nguy cơ thiệt hại nặng nhất khi bướm vũ hóa rộ trước khi lúa trổ 5-7 ngày hoặc trùng giai đoạn đẻ nhánh rộ, làm đòng (thường rơi vào lứa tháng 5 và tháng 9).

### Tác hại

Gây chết dảnh hàng loạt ở giai đoạn sinh trưởng dinh dưỡng và gây bạc bông, lép trắng hoàn toàn khi lúa trổ, làm giảm mạnh năng suất thu hoạch.

## Biện pháp phòng trừ

- Sau thu hoạch tiến hành cày bừa lật gốc rạ, vệ sinh đồng ruộng để tiêu diệt sâu non và nhộng lưu tồn trong gốc rạ
- Chọn giống sạch sâu bệnh, gieo sạ mật độ vừa phải và bón phân cân đối, tránh bón thừa đạm
- Trồng hoa hoặc cây thu hút thiên địch quanh bờ ruộng để bảo vệ ong mắt đỏ, ong bắp cày và tò vò ký sinh trứng, sâu non
- Thăm đồng phát hiện bướm 2 chấm rộ thì sau 5-7 ngày tiến hành phun thuốc (khi trứng vừa nở, sâu tuổi 1-2 chưa kịp chui vào thân), chú ý các mốc 18-25 và 30-40 ngày sau sạ
- Sử dụng thuốc tác động lưu dẫn, thấm sâu, vị độc (như **cartap hydrochloride** hoặc **bifenthrin + imidacloprid**)

## Nguồn trích dẫn

Nongduoctoancau. (n.d.). Công ty TNHH Nông dược toàn cầu. nongduoctoancau.com. https://nongduoctoancau.com/tin-tuc/sau-duc-than-buom-2-cham-hai-lua-1
