Cần Thơ khởi động mô hình lúa giảm phát thải vụ Đông Xuân 2026-2027 với drone sạ lúa và sạ vùi phân

Trước áp lực ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu, chi phí vật tư nông nghiệp tăng cao và yêu cầu cắt giảm phát thải khí nhà kính trong chuỗi giá trị lúa gạo xuất khẩu, việc đưa cơ giới hóa chính xác và công nghệ thông minh xuống đồng ruộng đang được các địa phương vùng Đồng bằng sông Cửu Long triển khai quyết liệt ngay từ đầu vụ Đông Xuân. Sáng ngày 13/11/2026, tại Hợp tác xã Nông nghiệp Tiến Dũng (xã Thạnh Phú, thành phố Cần Thơ), mô hình trình diễn diện rộng sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp và thích ứng với biến đổi khí hậu thuộc dự án GoRice đã chính thức khởi động xuống giống trên đồng ruộng, mở ra quy trình canh tác hiện đại, tiết kiệm chi phí và thân thiện với môi trường cho bà con nông dân (theo thông tin từ Báo Tiền Phong ngày 13/11/2026).
1. Quy mô triển khai 30 ha vụ Đông Xuân 2026-2027 tại Hợp tác xã Nông nghiệp Tiến Dũng
Mô hình trình diễn diện rộng vụ lúa Đông Xuân 2026-2027 tại Hợp tác xã Nông nghiệp Tiến Dũng (xã Thạnh Phú, TP. Cần Thơ) được tổ chức trên tổng diện tích 30 hecta với sự tham gia trực tiếp của 13 hộ nông dân thành viên. Để bảo đảm hiệu quả kinh tế và đáp ứng tiêu chuẩn gạo thơm xuất khẩu chất lượng cao, toàn bộ diện tích mô hình sử dụng giống lúa đặc sản Đài Thơm 8 đạt chuẩn xác nhận.
Điểm nhấn kỹ thuật nổi bật của mô hình là việc áp dụng đồng bộ các giải pháp cơ giới hóa thông minh ngay từ khâu gieo sạ nhằm thay thế hoàn toàn tập quán sạ tay mật độ dày truyền thống:
- Sạ lúa bằng thiết bị bay không người lái (drone) trên diện tích 20 ha: Thiết bị bay không người lái được lập trình tọa độ bản đồ số chính xác giúp rải hạt giống đồng đều trên mặt ruộng với tốc độ nhanh gấp nhiều lần lao động thủ công, không làm lún mặt ruộng và tiết kiệm tối đa công lao động.
- Sạ cụm kết hợp vùi phân bằng máy trên diện tích 10 ha: Công nghệ sạ hàng kết hợp vùi phân trực tiếp xuống dưới lớp đất gần vùng rễ lúa giúp cây lúa hấp thu dinh dưỡng tập trung ngay từ đầu, hạn chế thất thoát phân bón do bay hơi hoặc rửa trôi theo nước mặt ruộng.
- Bố trí 2 ha mô hình thực hành cho lớp học đồng ruộng (FFS): Bên cạnh diện tích sản xuất hàng hóa, ban quản lý dự án bố trí riêng một khu ruộng thực hành rộng 2 ha áp dụng kỹ thuật sạ vùi phân để các học viên nông dân trực tiếp quan sát, ghi chép số liệu và đối chiếu hiệu quả sinh trưởng qua từng giai đoạn của cây lúa.
2. Giảm lượng giống từ 120 kg/ha xuống 80 kg/ha và quy trình canh tác tuần hoàn khép kín
Nhờ ứng dụng đồng bộ drone sạ lúa và máy sạ vùi phân, lượng hạt giống gieo sạ tại mô hình đã giảm mạnh từ mức 120 kg/ha theo tập quán canh tác cũ xuống chỉ còn 80 kg/ha (giảm 33,3% lượng giống đầu vào). Việc giảm mật độ gieo sạ giúp ruộng lúa thông thoáng, cây lúa đẻ nhánh khỏe, bộ rễ ăn sâu và giảm đáng kể nguy cơ phát sinh rầy nâu, bệnh đạo ôn hay khô vằn.
Đại diện Ban Quản lý Dự án Phát triển chuỗi giá trị lúa gạo bền vững, phát thải thấp và thích ứng với biến đổi khí hậu (dự án GoRice) TP. Cần Thơ cho biết, ngoài khâu sạ thưa bằng thiết bị thông minh, toàn bộ 30 ha mô hình còn áp dụng khép kín bốn trụ cột kỹ thuật bền vững:
- Bón phân cân đối theo nhu cầu sinh lý cây trồng: Tránh bón thừa đạm, kết hợp sử dụng phân bón hiệu quả cao để giảm phát thải khí nitơ oxit ($N_2O$).
- Quản lý dịch hại theo hướng sinh học: Ưu tiên bảo vệ thiên địch tự nhiên trên đồng ruộng và sử dụng chế phẩm sinh học thay thế thuốc bảo vệ thực vật hóa học độc hại.
- Điều tiết nước ngập khô xen kẽ (AWD): Chủ động rút nước phơi ruộng đúng thời điểm kỹ thuật để cắt giảm mạnh lượng khí mê-tan ($CH_4$) phát sinh trong điều kiện ngập nước liên tục.
- Thu gom rơm rạ tuần hoàn sau thu hoạch: Đưa rơm rạ ra khỏi đồng ruộng để tái sử dụng làm nấm, phân hữu cơ hoặc thức ăn gia súc thay vì đốt đồng hoặc vùi rơm tươi xuống đất ngập nước.
Trong suốt quá trình canh tác, đội ngũ cán bộ kỹ thuật của ngành nông nghiệp và Ban Quản lý dự án sẽ đồng hành sát sao cùng đại diện Hợp tác xã Tiến Dũng và các hộ nông dân để theo dõi, đo đạc và ghi nhận đầy đủ bộ dữ liệu thực địa phục vụ đánh giá hiệu quả kinh tế lẫn mức giảm phát thải.
3. Tầm nhìn dự án GoRice giai đoạn 2026-2029 tại Cần Thơ, An Giang và Vĩnh Long
Phát biểu tại lễ khởi động mô hình, ông Phạm Hoàng Khương, Phó Chủ tịch UBND xã Thạnh Phú nhận định trước những thách thức gay gắt về chi phí vật tư đầu vào, biến đổi khí hậu và tiêu chuẩn bảo vệ môi trường của thị trường quốc tế, sản xuất lúa gạo ngày nay không thể chỉ chạy theo số lượng sản lượng thô mà bắt buộc phải hướng tới chất lượng cao, tối ưu chi phí và phát triển bền vững. Chính quyền địa phương kỳ vọng thông qua mô hình trình diễn tại Hợp tác xã Tiến Dũng sẽ đúc rút được bộ số liệu thực chứng thuyết phục để nhân rộng ra toàn địa bàn, nâng cao giá trị hạt gạo và cải thiện thu nhập bền vững cho nông dân.
Về quy mô liên vùng, dự án GoRice do Chính phủ Canada tài trợ thông qua tổ chức Oxfam tại Việt Nam được triển khai đồng bộ tại ba tỉnh, thành phố trọng điểm lúa gạo của miền Tây gồm TP. Cần Thơ, tỉnh An Giang và tỉnh Vĩnh Long. Dự án đặt mục tiêu nâng cao năng lực toàn diện cho chuỗi giá trị lúa gạo thông minh, đặc biệt ưu tiên hỗ trợ các nhóm yếu thế, phụ nữ nông thôn và đồng bào dân tộc thiểu số tham gia sâu vào chuỗi sản xuất bền vững. Riêng tại địa bàn TP. Cần Thơ, dự án GoRice được thực hiện xuyên suốt từ tháng 10/2026 đến hết tháng 12/2029 trên phạm vi 7 xã trọng điểm sản xuất lúa.
4. Góc nhìn ứng dụng cho nông dân trồng lúa và hợp tác xã dịch vụ cơ giới hóa
Mô hình thực tế tại Hợp tác xã Nông nghiệp Tiến Dũng cho thấy việc ứng dụng drone sạ lúa và máy sạ vùi phân không chỉ là bài toán kỹ thuật của riêng từng hộ gia đình mà cần được tổ chức thông qua các tổ dịch vụ cơ giới hóa của hợp tác xã. Đối với bà con nông dân, lợi ích nhìn thấy ngay trước mắt khi tham gia mô hình là tiết kiệm được 40 kg lúa giống trên mỗi hecta ngay đầu vụ, giảm công lao động nặng nhọc và hạn chế chi phí phân thuốc nhờ cây lúa khỏe mạnh từ khâu sạ thưa.
Để triển khai thành công kỹ thuật sạ bằng drone và sạ vùi phân ngoài đồng ruộng, nhà vườn và hợp tác xã cần đặc biệt chú ý ba khâu chuẩn bị nền tảng: thứ nhất, làm đất thật kỹ và san phẳng mặt ruộng (ưu tiên san phẳng bằng công nghệ laser nếu có điều kiện) để bảo đảm hạt giống sạ bằng drone phân bố đều và không bị đọng vũng gây chết mầm; thứ hai, kiểm soát tốt ốc bươu vàng và cỏ dại tiền nảy mầm ngay trước khi xuống giống; thứ ba, tuân thủ nghiêm lịch rút nước tưới ngập khô xen kẽ (AWD) và ghi chép đầy đủ nhật ký canh tác để tạo hồ sơ minh bạch phục vụ liên kết bao tiêu với các doanh nghiệp xuất khẩu gạo xanh. Bạn đọc có thể xem đầy đủ thông tin về lễ khởi động dự án tại mục nguồn trích dẫn.
Nguồn trích dẫn
Cảnh Kỳ. (2026, November 13). Cần Thơ triển khai mô hình chuỗi giá trị lúa gạo bền vững, phát thải thấp. Báo Điện tử Tiền Phong, tienphong.vn. https://tienphong.vn/can-tho-trien-khai-mo-hinh-chuoi-gia-tri-lua-gao-ben-vung-phat-thai-thap-post1894014.tpo
Xem nguồn gốc





Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào.