EaAgri: Hệ sinh thái AI và IoT của sinh viên Đắk Lắk hỗ trợ chẩn đoán bệnh và quản lý vườn sầu riêng

EaAgri: Hệ sinh thái AI và IoT của sinh viên Đắk Lắk hỗ trợ chẩn đoán bệnh và quản lý vườn sầu riêng

Trong thực tế canh tác sầu riêng tại thủ phủ Đắk Lắk và khu vực Tây Nguyên, mỗi sự biến đổi nhỏ trên tán lá đều có thể là tín hiệu cảnh báo sớm của nấm bệnh, côn trùng chích hút hoặc rối loạn dinh dưỡng dưới vùng rễ. Tuy nhiên, đối với phần lớn nông hộ, việc nhìn vào một chiếc lá vàng hoặc đốm lạ để xác định chính xác nguyên nhân và chọn đúng hướng xử lý luôn là bài toán nhiều trăn trở. Xuất phát từ chính những băn khoăn thường nhật của người làm vườn quê nhà, nhóm sinh viên ngành Khoa học Dữ liệu thuộc Trường Đại học Nguyễn Tất Thành đã phát triển dự án "EaAgri - Hệ sinh thái nông nghiệp thông minh ứng dụng AI và IoT". Tại vòng chung kết Cuộc thi Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo sinh viên NTTU Innovation Startup Challenge 2026 diễn ra ngày 3/10/2026 ở TP.HCM, đội thi Ea Agri (mã số NTT-144) đã xuất sắc giành đồng thời giải Á quân và giải bình chọn Đội yêu thích nhất (theo thông tin từ Khoa Công nghệ Thông tin, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành ngày 6/10/2026).

1. Bắt đầu từ nỗi trăn trở của người trồng sầu riêng tại Đắk Lắk và Tây Nguyên

Khác với nhiều ý tưởng công nghệ thường bắt đầu từ những thuật toán phức tạp rồi mới đi tìm bài toán ứng dụng, nhóm phát triển EaAgri lựa chọn hướng tiếp cận ngược lại: đi thẳng từ thao tác quan sát hằng ngày của người nông dân ngoài vườn sầu riêng. Trong phần thuyết trình tại vòng chung kết, nhóm mở đầu bằng hình ảnh thực tế một chiếc lá sầu riêng xuất hiện dấu hiệu bất thường cùng hàng loạt câu hỏi thực địa: cây đang gặp vấn đề bệnh lý hay thiếu chất gì, cần kiểm tra thêm ở bộ phận nào trên thân và rễ, những đợt bón phân hay phun thuốc trước đó có liên quan ra sao, khi nào có thể tiếp tục theo dõi tại vườn và khi nào bắt buộc phải tìm đến kỹ sư chuyên môn.

Với định hướng phục vụ trọng tâm cho người trồng sầu riêng ở Đắk Lắk và vùng Tây Nguyên, nhóm xác định một bức ảnh chụp chiếc lá hôm nay sẽ chỉ phát huy hết giá trị chẩn đoán khi được đặt trong bức tranh tổng thể của khu vườn, gắn liền với lịch sử chăm sóc và diễn biến thời tiết của những ngày trước đó. Chính tư duy gắn kết nhận diện hình ảnh với quản trị dữ liệu vườn cây đã giúp dự án nhận được sự đồng cảm lớn từ hội đồng giám khảo lẫn cộng đồng bình chọn, mang về hai danh hiệu danh giá cùng gói hỗ trợ sản phẩm và kiểm chứng thị trường trị giá 3 triệu đồng (tiếp nối thành tích giải Nhì cuộc thi Trí tuệ nhân tạo trong sinh viên năm 2026 hồi tháng 6/2026).

2. Quy trình 5 bước khép kín và triết lý "AI hỗ trợ bước đầu, chuyên gia đồng hành khi cần"

Một điểm sáng trong thiết kế sản phẩm của EaAgri là sự tỉnh táo và thực tế khi định vị vai trò của trí tuệ nhân tạo trong nông nghiệp. Thay vì quảng bá AI như một cỗ máy vạn năng có thể thay thế hoàn toàn con người, nhóm xây dựng quy trình hỗ trợ nhà vườn gồm 5 bước liên hoàn: chụp ảnh thực địa, sàng lọc bằng AI, giải thích ngữ cảnh, kết nối chuyên gia khi cần và lưu trữ thông tin theo dõi, đi kèm thông điệp xuyên suốt "AI hỗ trợ bước đầu. Chuyên gia đồng hành khi cần".

  • Sàng lọc nhanh và giải thích dễ hiểu ngay sau khi quét ảnh: Khi người trồng chụp ảnh lá sầu riêng có dấu hiệu bất thường, mô hình AI thực hiện phân tích hình ảnh để đưa ra gợi ý chẩn đoán ban đầu. Điểm khác biệt nằm ở bước giải thích được đặt ngay sau khâu nhận diện: thay vì chỉ trả về một cái tên bệnh khô khan khó hiểu, hệ thống diễn giải rõ triệu chứng đó đang biểu hiện điều gì, hướng dẫn nhà vườn cách chụp bổ sung góc nhìn khác hoặc kiểm tra thêm các bộ phận liên quan để tăng độ tin cậy.
  • Kết nối chuyên gia dựa trên hồ sơ dữ liệu có sẵn: Đối với các ca bệnh phức tạp hoặc diễn biến nặng cần đánh giá chuyên sâu, ứng dụng cho phép đặt lịch trao đổi trực tiếp với người có chuyên môn. Nhờ toàn bộ hình ảnh chụp trước đó, thời điểm phát hiện triệu chứng và lịch sử chăm sóc đã được lưu sẵn trên hệ thống, cuộc trao đổi giữa nhà vườn và kỹ sư nông nghiệp đi thẳng vào trọng tâm vấn đề, tiết kiệm thời gian khảo sát và nâng cao độ chính xác khi kê đơn xử lý.
  • Lưu vết theo dõi liên tục sau xử lý: Sau khi nhận tư vấn và áp dụng biện pháp chăm sóc, nhà vườn tiếp tục chụp ảnh cập nhật lên cùng hồ sơ theo dõi. Nhờ vậy, hành trình sử dụng ứng dụng tạo thành một vòng khép kín có điểm nối giữa lần phát hiện đầu tiên với quá trình phục hồi về sau.

3. Kho dữ liệu thực địa 7.850 ảnh thu thập tại Tân Tiến, Đắk Lắk và định hướng VietGAP

Đằng sau giao diện trực quan trên điện thoại và máy tính bảng là quá trình lao động thực địa nghiêm túc của đội ngũ sinh viên. Theo chia sẻ của đội trưởng Phan Đăng Huy, để huấn luyện mô hình AI nhận diện sát với điều kiện ánh sáng, giống cây và đặc điểm bệnh hại tại Tây Nguyên, cả nhóm đã trực tiếp thu thập tới 7.850 hình ảnh thực tế tại khu vực Tân Tiến, tỉnh Đắk Lắk, từ chính vườn sầu riêng của gia đình cùng các vườn lân cận của người thân và hàng xóm.

Tập dữ liệu thực địa quy mô 7.850 ảnh này đóng vai trò làm chất liệu cốt lõi để nghiên cứu, huấn luyện và đánh giá hiệu năng nhận diện dấu hiệu bệnh hại, tách bạch rõ ràng giữa dữ liệu dùng cho phát triển thuật toán với dữ liệu nhật ký vận hành của từng nhà vườn. Tại vòng chung kết, nhóm khẳng định lợi thế cạnh tranh bằng thông điệp "Cạnh tranh bằng khả năng triển khai thật", nhấn mạnh sự kết hợp giữa dữ liệu vùng trồng, dữ liệu mùa vụ và mạng lưới chuyên gia thực địa.

Bên cạnh chức năng phân tích ảnh, hệ thống nhật ký trên EaAgri còn được thiết kế theo hướng hỗ trợ nhà vườn tổ chức thông tin canh tác gắn với thực hành nông nghiệp tốt VietGAP. Nhóm phát triển cũng thẳng thắn làm rõ phạm vi kỹ thuật rằng việc ghi chép nhật ký trên ứng dụng giúp hệ thống hóa dữ liệu phục vụ tra cứu, đối chiếu và chuẩn bị hồ sơ chứng nhận, chứ bản thân việc cài đặt phần mềm không tự động đồng nghĩa với việc khu vườn đã đạt chứng nhận VietGAP. Về lộ trình mở rộng, sau khi kiểm chứng hoàn thiện phiên bản cốt lõi chuyên sâu về phân tích ảnh và hỗ trợ thông tin bệnh sầu riêng trên di động, nhóm sẽ tiếp tục tích hợp thêm các cảm biến IoT thu thập dữ liệu môi trường tại vườn.

4. Dấu ấn kết nối giảng đường với thực tiễn sản xuất của sinh viên Khoa học Dữ liệu

Dự án EaAgri được xây dựng bởi bốn sinh viên ngành Khoa học Dữ liệu tham gia Câu lạc bộ Công nghệ và Sáng tạo INNTECH của Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, gồm Phan Đăng Huy (đội trưởng), Đặng Văn Chung, Nguyễn Anh Giảng và Huỳnh Anh Tuấn, dưới sự hướng dẫn chuyên môn của ThS. Nguyễn Huỳnh Thông, ThS. Phạm Đình Tài cùng sự đồng hành cố vấn khởi nghiệp của TS. Hoàng Thịnh Nhân, Phó Giám đốc Trung tâm Sáng tạo và Ươm tạo Khởi nghiệp. Thành công của dự án cho thấy khi sinh viên công nghệ mang kiến thức xử lý dữ liệu trở về giải quyết bài toán từ chính mảnh vườn của gia đình mình ở Tây Nguyên, sản phẩm tạo ra mang tính thực tiễn và khả năng ứng dụng rất cao.

5. Góc nhìn ứng dụng cho nhà vườn trồng sầu riêng

Câu chuyện phát triển của EaAgri mang lại hai bài học thiết thực cho nhà vườn trồng sầu riêng trong kỷ nguyên số. Thứ nhất, trí tuệ nhân tạo là trợ lý sàng lọc cực kỳ hữu ích giúp bà con nhận biết nhanh dấu hiệu bất thường trên lá ngay từ giai đoạn sớm để tránh phun thuốc mù quáng, nhưng với các tổn thương phức tạp liên quan đến bộ rễ hay nấm mạch dẫn, việc kết hợp kết quả quét AI với tư vấn của cán bộ kỹ thuật địa phương vẫn là nguyên tắc an toàn nhất. Thứ hai, việc duy trì thói quen chụp ảnh lưu vết định kỳ theo từng khu vực cây bệnh và ghi chép đầy đủ lịch sử bón phân, phun thuốc sẽ giúp nhà vườn có sẵn bộ hồ sơ minh bạch, tạo nền tảng vững chắc để đăng ký chứng nhận VietGAP và nâng cao giá trị trái sầu riêng khi xuất bán. Bạn đọc có thể xem đầy đủ thông tin về dự án tại mục nguồn trích dẫn.

Nguồn trích dẫn

Khoa Công nghệ Thông tin - Trường Đại học Nguyễn Tất Thành. (2026, October 6). Ea Agri giành Á quân và giải Đội yêu thích nhất tại NTTU Innovation Startup Challenge 2026. cntt.ntt.edu.vn. https://cntt.ntt.edu.vn/ket-noi/ea-agri-gianh-a-quan-va-giai-doi-yeu-thich-nhat-tai-nttu-innovation-startup-challenge-2026/

Xem nguồn gốc

AIbệnh hạicông nghệ caonông nghiệp 4.0

Chia sẻ
Quay lại Sầu Riêng Tất cả tin tức

Tin liên quan

Bình luận (0)

Chưa có bình luận nào.