Việt Nam triển khai hệ thống truy xuất dấu chân carbon trái thanh long ứng dụng AI và cảm biến

Việt Nam triển khai hệ thống truy xuất dấu chân carbon trái thanh long ứng dụng AI và cảm biến

Trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu giá trị cao như châu Âu (EU) ngày càng siết chặt tiêu chuẩn môi trường và tiến tới áp dụng cơ chế điều chỉnh carbon qua biên giới, việc minh bạch hóa mức độ phát thải khí nhà kính đang trở thành yêu cầu sống còn đối với nông sản xuất khẩu. Tại hội thảo "Chuyển đổi số hướng tới nông nghiệp xanh và phát triển bền vững" tổ chức ngày 17/8/2023 tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp cùng Chương trình Phát triển Liên hiệp quốc (UNDP) đã lần đầu tiên giới thiệu hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử theo dõi xuất xứ và dấu chân carbon của từng trái thanh long sản xuất tại tỉnh Bình Thuận. Hoạt động này nằm trong khuôn khổ dự án thúc đẩy đầu tư tư nhân vào nông nghiệp carbon thấp và ứng phó biến đổi khí hậu, góp phần thực hiện Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) của Việt Nam.

1. Cơ chế đo lường và truy xuất dấu chân carbon theo thời gian thực

Điểm đột phá của mô hình nằm ở việc đưa các thiết bị cảm biến thông minh vào lắp đặt trực tiếp tại từng vườn thanh long để tự động thu thập dữ liệu phát thải khí carbon và cập nhật liên tục lên nền tảng số. Thay vì ước tính thủ công trên giấy tờ sau mỗi vụ thu hoạch, hệ thống cho phép theo dõi, thống kê biểu đồ phát thải theo thời gian thực ở từng công đoạn canh tác và vận chuyển.

Khi trái thanh long từ vùng nguyên liệu Bình Thuận được đưa ra thị trường nội địa hoặc xuất khẩu sang châu Âu, người tiêu dùng và nhà nhập khẩu chỉ cần dùng điện thoại quét mã QR gắn trên sản phẩm để kiểm tra toàn bộ thông tin xuất xứ, quy trình chăm sóc cũng như mức độ thực hành nông nghiệp xanh của lô hàng một cách minh bạch.

2. Những con số giảm phát thải ấn tượng từ đèn LED và trồng xen cây thân gỗ

Không dừng lại ở việc ghi nhận số liệu, nền tảng công nghệ còn phân tích dữ liệu vận hành của từng nhà vườn để đề xuất các giải pháp kỹ thuật nhằm cắt giảm trực tiếp lượng khí thải nhà kính phát sinh trong quá trình sản xuất:

  • Chuyển đổi hệ thống chiếu sáng kích thích ra hoa: Ở cây thanh long, khâu chong đèn xử lý ra hoa trái vụ tiêu tốn lượng điện năng rất lớn. Kết quả phân tích từ hệ thống cho thấy việc thay thế bóng đèn Compact truyền thống sang đèn LED chuyên dụng giúp giảm tới 68% lượng phát thải phát sinh từ tiêu thụ điện năng, đồng thời tiết kiệm đáng kể chi phí tiền điện cho nhà vườn.
  • Trồng xen cây thân gỗ để hấp thụ carbon tại chỗ: Hệ thống tính toán hiệu quả của giải pháp trồng xen cây thân gỗ dọc theo bờ bao, đường ranh giới và các khoảng trống trong vườn thanh long. Với mật độ trồng khoảng 100-300 cây thân gỗ trên mỗi hecta, thảm thực vật này có khả năng hấp thụ từ 0,9 đến 2,8 tấn khí CO2 mỗi hecta mỗi năm, tương đương mức cắt giảm 20-45% tổng lượng phát thải trực tiếp tại trang trại.

3. Thực tế triển khai tại 99 nhà vườn và 4 hợp tác xã ở Bình Thuận

Tính đến thời điểm công bố mô hình, hệ thống truy xuất dấu chân carbon đã được cấp tài khoản và đưa vào vận hành thực tế tại 99 vườn trồng thanh long thuộc 4 đơn vị sản xuất trọng điểm của tỉnh Bình Thuận, bao gồm Hợp tác xã Thanh long Hòa Lệ, Hợp tác xã Hàm Minh, Hợp tác xã Thuận Tiến và Công ty Phúc Hà.

Đánh giá về ý nghĩa của công cụ này, ông Patrick Haverman, Phó trưởng đại diện thường trú của UNDP tại Việt Nam, nhấn mạnh việc thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc carbon số hóa cho hai mặt hàng xuất khẩu chủ lực là thanh long và tôm sẽ tạo đòn bẩy quan trọng giúp chính quyền địa phương, doanh nghiệp và người sản xuất đáp ứng các chuẩn mực xanh mới của kinh tế toàn cầu, tránh những rào cản thương mại không cần thiết.

4. Kiến trúc dữ liệu nền tảng và 8 hướng ứng dụng AI trong nông nghiệp

Tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hoàng Trung nhận định kỹ năng sử dụng thiết bị thông minh của một bộ phận nông dân còn hạn chế, quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ nên cần sự chung tay đồng bộ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nhà khoa học để nhân rộng chuyển đổi số, giúp hạ giá thành và nâng cao lợi nhuận.

Làm rõ hơn lộ trình kỹ thuật, ông Nguyễn Quốc Toản, Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số và Thống kê nông nghiệp, đã chỉ ra 8 hướng trọng tâm khi xây dựng kiến trúc dữ liệu nền tảng lấy dữ liệu làm trung tâm. Trong đó, nổi bật là việc ứng dụng cảm biến, hệ thống giám sát tự động và trí tuệ nhân tạo (AI) để theo dõi, điều chỉnh quy trình sản xuất; khai thác dữ liệu cảm biến phục vụ dự báo thời tiết, khuyến nghị giống cây, theo dõi sức khỏe cây trồng và phòng trừ dịch bệnh; đồng thời tích hợp công nghệ blockchain, đào tạo kỹ năng số cho nông dân và quản lý hiệu quả tài nguyên đất, nước.

5. Góc nhìn ứng dụng cho nhà vườn thanh long

Mô hình truy xuất dấu chân carbon tại Bình Thuận cho thấy yêu cầu của thị trường xuất khẩu đang dịch chuyển mạnh từ việc chỉ kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật sang đánh giá toàn diện tác động môi trường của quy trình canh tác. Với nhà vườn và hợp tác xã trồng thanh long, hai giải pháp có thể triển khai ngay và mang lại hiệu quả kép cả về kinh tế lẫn môi trường là từng bước thay thế toàn bộ bóng đèn chong hoa cũ sang đèn LED tiết kiệm điện và quy hoạch trồng cây chắn gió, cây thân gỗ quanh bờ bao vườn. Khi kết hợp thêm việc ghi chép minh bạch lượng điện, phân bón sử dụng qua các công cụ số, sản phẩm thanh long sẽ có lợi thế cạnh tranh vượt trội khi đàm phán xuất khẩu chính ngạch. Bạn đọc có thể xem đầy đủ thông tin chi tiết về mô hình này tại mục nguồn trích dẫn.

Nguồn trích dẫn

Chu Khôi. (2023, August 17). Lần đầu tiên Việt Nam có hệ thống truy xuất "dấu chân" trái thanh long. VnEconomy, vneconomy.vn. https://vneconomy.vn/lan-dau-tien-viet-nam-co-he-thong-truy-xuat-dau-chan-trai-thanh-long.htm

Xem nguồn gốc

AInông nghiệp 4.0truy xuất nguồn gốcxuất khẩu

Chia sẻ
Quay lại Thanh Long Tất cả tin tức

Tin liên quan

Bình luận (0)

Chưa có bình luận nào.