Trung Quốc ra mắt hệ thống X-quang tích hợp AI phân loại sầu riêng trong 4 giây và mở rộng vùng trồng nội địa

Trung Quốc hiện là quốc gia nhập khẩu và tiêu thụ sầu riêng lớn nhất thế giới, với tốc độ tăng trưởng nhu cầu ấn tượng suốt một thập kỷ qua. Số liệu thống kê cho thấy trong giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2024, tổng khối lượng xuất nhập khẩu sầu riêng của nước này đã tăng thêm hơn 1,7 triệu tấn, tương đương mức tăng trưởng khoảng 590%. Không chỉ siết chặt hàng rào kiểm dịch đối với trái cây nhập khẩu, Trung Quốc còn đang đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ kiểm định chất lượng sau thu hoạch bằng trí tuệ nhân tạo (AI) và đẩy mạnh phát triển vùng trồng nội địa tại tỉnh đảo Hải Nam. Tại Sự kiện Kết nối Sản xuất và Tiêu thụ Sầu riêng Hải Nam 2025 tổ chức ở thành phố Tam Á, hệ thống phân loại sầu riêng trực tuyến thông minh mang tên FD3 đã chính thức được ra mắt, đánh dấu bước tiến mới trong việc chuẩn hóa chất lượng trái sầu riêng bằng công nghệ không phá hủy (theo thông tin từ VOV.vn ngày 22/7/2025).
1. Cơ chế hoạt động của hệ thống phân loại thông minh FD3 kết hợp X-quang và học sâu AI
Trong thương mại sầu riêng tươi, rào cản lớn nhất khiến người tiêu dùng e ngại và gây khó khăn cho nhà phân phối là sự thiếu đồng nhất về chất lượng bên trong lớp vỏ gai dày: một trái sầu riêng có hình dáng bên ngoài tròn đẹp vẫn có thể bị lép múi, sượng cơm hoặc chưa đạt độ chín chuẩn. Trước đây, việc đánh giá chủ yếu dựa vào kinh nghiệm gõ vỏ thủ công của công nhân, vốn mất nhiều thời gian và không thể kiểm soát chính xác cấu trúc bên trong từng hộc múi.
Chia sẻ với hãng tin Chinanews, anh Phương Viễn (Fang Yuan), quản lý dự án hệ thống phân loại sầu riêng trực tuyến FD3 cho biết công nghệ cốt lõi của thiết bị này nằm ở sự kết hợp giữa tia X-quang an toàn thực phẩm và các thuật toán học sâu (Deep Learning) AI:
- Quét xuyên thấu cấu trúc bên trong trong 4 giây: Khi trái sầu riêng di chuyển trên dây chuyền, hệ thống sử dụng tia X-quang liều kiểm soát an toàn thực phẩm chiếu xuyên qua lớp vỏ dày để ghi nhận hình ảnh cấu trúc bên trong trái.
- Xoay 180 độ và phân tích đa chiều: Ngay sau bước quét nhận dạng ban đầu, cơ cấu cơ khí tự động xoay trái sầu riêng một góc 180 độ để hệ thống thu thập đầy đủ dữ liệu toàn diện, từ đó xác định chính xác độ chín của cơm, số lượng múi phát triển đầy đặn cũng như các khuyết tật ẩn bên trong để tự động phân luồng quả đạt chuẩn và quả lỗi. Toàn bộ quy trình kiểm tra từ lúc quét đến khi phân loại chỉ mất đúng 4 giây cho mỗi quả.
- Độ chính xác nâng lên 96%-97% nhờ dữ liệu lớn: Theo thông tin vận hành, ở giai đoạn triển khai ban đầu, tỷ lệ nhận diện chính xác của hệ thống FD3 đã đạt khoảng 95%. Khi dây chuyền vận hành với quy mô số lượng lớn và kho dữ liệu lớn (Big Data) tiếp tục được tích lũy, độ chính xác của mô hình AI được nâng lên mức 96%-97%.
2. Bước tiến mở rộng vùng trồng sầu riêng nội địa tại tỉnh Hải Nam
Song song với việc đưa công nghệ phân loại AI vào chuỗi cung ứng, Trung Quốc cũng đang dồn lực phát triển vùng nguyên liệu sầu riêng nội địa tại tỉnh Hải Nam, nơi có điều kiện khí hậu nhiệt đới phù hợp nhất cả nước. Dù mới lần đầu thu hoạch được sầu riêng thương phẩm nội địa vào năm 2023, nhưng đến năm 2025, sầu riêng Hải Nam đã bước sang năm thứ ba thu hoạch trên diện rộng với tốc độ tăng trưởng quy mô rất nhanh.
Theo số liệu công bố của bà Lưu Phi (Liu Fei), quan chức Sở Nông nghiệp và Nông thôn tỉnh Hải Nam, tổng diện tích trồng sầu riêng trên toàn tỉnh đã đạt hơn 50.000 mẫu (tương đương hơn 3.333 ha), tập trung chủ yếu tại các huyện, thị phía Nam như Tam Á, Bảo Đình, Lạc Đông và Lăng Thủy. Ước tính trong mùa vụ 2025, có hơn 10.000 mẫu sầu riêng tại Hải Nam bước vào giai đoạn thu hoạch với tổng sản lượng dự kiến vượt mốc 5.000 tấn, tăng gấp đôi so với sản lượng của năm trước đó.
3. Chính sách trợ cấp toàn diện từ cây giống đến tiêu thụ tại Tam Á
Để thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiệu quả cao và nâng cao sức cạnh tranh cho sầu riêng nội địa, chính quyền địa phương tại Hải Nam đã ban hành nhiều cơ chế hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp và nhà vườn. Ông Chu Nam, Trưởng phòng Nông nghiệp và Nông thôn Khu sinh thái Dục Tài (thành phố Tam Á) cho biết từ năm 2024, thành phố đã triển khai các gói trợ cấp tập trung vào việc mở rộng diện tích trồng mới, hỗ trợ cung ứng cây giống chất lượng cao, chuyển giao quy trình kỹ thuật canh tác chuẩn hóa và kết nối kênh tiêu thụ.
Mục tiêu của việc kết hợp giữa chính sách trợ cấp vùng trồng với hệ thống kiểm định chất lượng FD3 ngay tại nguồn là nhằm định vị phân khúc sầu riêng tươi chất lượng cao, kiểm soát chặt chẽ từng trái trước khi đưa vào các chuỗi bán lẻ hiện đại tại các đô thị lớn.
4. Góc nhìn ứng dụng và bài học cạnh tranh cho ngành sầu riêng Việt Nam
Mặc dù sản lượng 5.000 tấn/năm của Hải Nam vẫn còn rất nhỏ bé so với tổng nhu cầu tiêu thụ khổng lồ hơn 1,7 triệu tấn của thị trường Trung Quốc, nhưng sự ra đời của các hệ thống kiểm định chất lượng bằng tia X-quang và AI như FD3 (xử lý 4 giây/trái, chính xác 96%-97%) là tín hiệu cảnh báo quan trọng về mặt bằng tiêu chuẩn chất lượng mà người tiêu dùng Trung Quốc đang hướng tới. Khi khách hàng quen với việc mua sầu riêng được cam kết rõ số múi và độ chín bằng máy móc, những lô hàng sầu riêng nhập khẩu bị lẫn trái non, sượng cơm hoặc lép múi sẽ lập tức bị đào thải khỏi phân khúc giá cao.
Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu và cơ sở đóng gói sầu riêng tại Việt Nam, việc đầu tư thiết bị sàng lọc chất lượng không phá hủy (như máy phân tích âm thanh AI, cảm biến quang phổ hoặc hệ thống quét X-quang) trước khi đóng container là hướng đi tất yếu để bảo vệ uy tín thương hiệu. Đồng thời, nhà vườn trong nước cần chú trọng kỹ thuật thụ phấn bổ sung để trái tròn đều, đủ hộc múi, cân đối dinh dưỡng kali trong giai đoạn nuôi trái và tuyệt đối tuân thủ tuổi thu hoạch nhằm bảo đảm tỷ lệ hàng đạt chuẩn xuất khẩu cao nhất. Bạn đọc có thể xem đầy đủ thông tin bài viết gốc tại mục nguồn trích dẫn.
Nguồn trích dẫn
Bích Thuận. (2025, July 22). Trung Quốc kiểm tra chất lượng sầu riêng bằng AI, thúc đẩy trồng sầu riêng nội địa. Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam, vov.vn. https://vov.vn/kinh-te/trung-quoc-kiem-tra-chat-luong-sau-rieng-bang-ai-thuc-day-trong-sau-rieng-noi-dia-post1216604.vov
Xem nguồn gốc





Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào.