Vĩnh Long tìm công nghệ biến vỏ dừa, vỏ sầu riêng thành sản phẩm giá trị cao

Sáng 10/11/2026, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Vĩnh Long phối hợp với Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ) tổ chức hội thảo về nâng cao trình độ, năng lực công nghệ và đổi mới sáng tạo cho doanh nghiệp ngành chế biến, chế tạo khu vực miền Nam. Trong khuôn khổ sự kiện, tỉnh Vĩnh Long đã trao hỗ trợ 180 triệu đồng cho 6 sáng chế của 4 tổ chức, cá nhân nhằm thúc đẩy nghiên cứu, bảo hộ tài sản trí tuệ và đưa tiến bộ kỹ thuật vào thực tế sản xuất. Là địa phương sở hữu vùng nguyên liệu dừa lớn nhất cả nước cùng nhiều nông sản chủ lực như sầu riêng, cam sành, lúa gạo và cá tra, Vĩnh Long xác định việc làm chủ công nghệ chế biến sâu là điều kiện tiên quyết để nâng sức cạnh tranh. Trước đó, ngày 1/11/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng UBND tỉnh Vĩnh Long đã ký Chương trình phối hợp giai đoạn 2026-2030, mở đầu bằng kế hoạch khảo sát năng lực công nghệ của doanh nghiệp địa phương (hoàn thành trước ngày 15/12/2026 và gửi Cục Đổi mới sáng tạo trước ngày 20/12/2026).
1. Biến vỏ dừa và vỏ sầu riêng thành nguyên liệu tuần hoàn giá trị cao
Trọng tâm thu hút sự quan tâm tại hội thảo là bài toán biến phụ phẩm nông nghiệp vốn bị xem là rác thải thành nguồn nguyên liệu đầu vào mang lại giá trị kinh tế mới cho doanh nghiệp và nhà vườn:
- Tận dụng vỏ dừa làm nhiên liệu sinh khối: Công ty TNHH Chế biến Dừa Lương Quới đề xuất hướng nghiên cứu sử dụng vỏ dừa làm nhiên liệu sinh khối phục vụ lò hơi công nghiệp. Giải pháp này giúp khai thác nguồn phụ phẩm dồi dào ngay tại chỗ, giảm chi phí năng lượng vận hành nhà máy và hạn chế phát thải ra môi trường.
- Ba hướng chế biến sâu từ vỏ sầu riêng: Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Hàn Quốc (VKIST) giới thiệu loạt công nghệ xử lý vỏ sầu riêng gồm: sản xuất than hoạt tính ứng dụng trong lọc nước và xử lý không khí; ủ vi sinh vật để tạo phân bón hữu cơ chỉ trong vòng 2-4 tuần; và nhiệt phân tạo than sinh học (biochar) giúp cải tạo đất, tăng khả năng giữ ẩm, giữ dinh dưỡng, đồng thời góp phần hạn chế hấp thu kim loại nặng cadimi (Cd) trong đất.
- Khép kín chuỗi kinh tế tuần hoàn: Từ giải pháp của VKIST, vỏ sầu riêng sau chế biến hoặc tiêu thụ được quay vòng thành phân hữu cơ và than sinh học để bón ngược lại cho vườn cây, vừa giải quyết bài toán ô nhiễm rác thải hữu cơ vừa nâng cao chất lượng trái sầu riêng xuất khẩu. Bên cạnh đó, hội thảo cũng thảo luận các giải pháp công nghệ nâng cao chất lượng sầu riêng, chế biến khoai lang, ứng dụng robot, chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc.
2. Điểm nghẽn công nghệ của doanh nghiệp chế biến khu vực miền Nam
Trong báo cáo đề dẫn của Cục Đổi mới sáng tạo, ThS. Nguyễn Đức Thắng nhấn mạnh việc đổi mới công nghệ cần bắt đầu từ đánh giá đúng hiện trạng để lập bản đồ công nghệ phù hợp cho 3 nhóm doanh nghiệp: nhóm dẫn đầu có dây chuyền hiện đại, nhóm đang chuyển đổi tự động hóa từng phần và nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa còn hạn chế về vốn, thiết bị lẫn nhân lực.
Số liệu khảo sát nhóm doanh nghiệp khu vực miền Nam được trình bày tại hội thảo cho thấy rào cản lớn không chỉ nằm ở máy móc mà còn ở năng lực tổ chức vận hành: có tới 51,6% doanh nghiệp thiếu nhân sự chuyên môn kỹ thuật, 55,2% có nhu cầu tư vấn xây dựng lộ trình đổi mới công nghệ và chỉ 9,9% có bộ phận đổi mới sáng tạo chuyên trách. Đồng quan điểm này, TS. Trần Hùng Thuận (Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội) lưu ý việc lựa chọn công nghệ phải tính toán kỹ khả năng tiếp nhận, vận hành và cải tiến của doanh nghiệp để khoản đầu tư phát huy hiệu quả thực chất.
3. Mô hình liên kết "4 nhà" từ khâu thiết kế bài toán thực tế
Để các kết quả nghiên cứu về phụ phẩm nông nghiệp không nằm trên giấy, TS. Hoàng Thịnh Nhân, Phó Giám đốc Trung tâm Sáng tạo và Ươm tạo khởi nghiệp (Trường Đại học Nguyễn Tất Thành), đề xuất nguyên tắc "4 nhà" (chính quyền, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp) phải cùng ngồi lại thiết kế bài toán ngay từ đầu thay vì chờ có sản phẩm nghiên cứu mới tìm nơi chuyển giao. Theo đó, doanh nghiệp đặt hàng từ nhu cầu thực tế và tham gia kiểm chứng mẫu thử ngay tại cơ sở sản xuất trước khi nhân rộng.
Ở góc độ quản lý nhà nước, TS. Chu Thúc Đạt, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, cũng nhấn mạnh yêu cầu phân định rõ trách nhiệm phối hợp giữa cấp tỉnh và cấp xã trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bảo đảm nhu cầu công nghệ từ cơ sở được kết nối thông suốt tới các viện, trường.
4. Góc nhìn ứng dụng cho nhà vườn và cơ sở chế biến nông sản
Với các vùng trồng sầu riêng và dừa quy mô lớn tại Đồng bằng sông Cửu Long, lượng vỏ thải ra mỗi mùa thu hoạch hoặc tại các cơ sở bóc múi, cấp đông là rất lớn. Việc ứng dụng chế phẩm vi sinh để ủ vỏ sầu riêng thành phân hữu cơ trong 2-4 tuần hoặc liên kết với đơn vị sản xuất than sinh học mở ra hướng đi thiết thực cho các hợp tác xã: vừa giảm chi phí mua phân bón ngoài thị trường, vừa bổ sung mùn hữu cơ và than sinh học giúp cải tạo đất, giảm rủi ro nhiễm cadimi vốn đang là rào cản kỹ thuật lớn khi xuất khẩu sầu riêng. Để theo dõi đầy đủ nội dung các tham luận tại hội thảo, bà con và doanh nghiệp có thể xem trực tiếp bài gốc ở mục nguồn trích dẫn.
Nguồn trích dẫn
Lê Sơn. (2026, November 10). Vĩnh Long tìm công nghệ biến vỏ dừa, vỏ sầu riêng thành sản phẩm giá trị cao. Báo Điện tử Chính phủ, baochinhphu.vn. https://baochinhphu.vn/vinh-long-tim-cong-nghe-bien-vo-dua-vo-sau-rieng-thanh-san-pham-gia-tri-cao-102261110111550632.htm
Xem nguồn gốc





Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào.