Mô hình nuôi cua biển trong 500 ô lồng tuần hoàn khép kín trong nhà tại Nghệ An thu 1,8 tấn cua cốm, cua lột

Nghề nuôi cua biển theo phương thức quảng canh trong đầm phá hoặc ao đất truyền thống lâu nay luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro lớn do phụ thuộc hoàn toàn vào biến động thời tiết, độ mặn nguồn nước tự nhiên và đặc biệt là tỷ lệ hao hụt cao bởi tập tính ăn thịt lẫn nhau của cua mỗi khi đến kỳ lột xác. Nhằm khắc phục triệt để những hạn chế này và mở ra hướng sản xuất thủy sản công nghệ cao chủ động quanh năm, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Nghệ An đã triển khai thành công dự án sản xuất thử nghiệm "Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ xây dựng mô hình nuôi cua biển (Scylla paramamosain) thương phẩm trong ô lồng theo công nghệ tuần hoàn khép kín trong nhà trên địa bàn tỉnh Nghệ An". Tại hội thảo khoa học đánh giá hiệu quả dự án tổ chức tại Trạm Giống thủy sản Nghệ An đầu tháng 11/2026, mô hình đã ghi nhận những kết quả bước đầu rất khả quan với quy mô 500 ô lồng trong nhà, sản xuất thành công từ 1.600 đến 1.800 kg cua thương phẩm gồm các dòng đặc sản giá trị cao là cua cốm và cua lột (theo thông tin từ Tạp chí Thủy sản Việt Nam ngày 6/11/2026).
1. Cấu trúc hệ thống 500 ô lồng tách biệt giải quyết tập tính ăn thịt đồng loại
Dự án do Trung tâm Khuyến nông tỉnh Nghệ An chủ trì và Trạm Giống thủy sản trực tiếp thực hiện chuyển giao kỹ thuật, hướng tới mục tiêu đưa công nghệ nuôi trồng thủy sản tuần hoàn khép kín (RAS) vào sản xuất cua biển thương phẩm ngay trong không gian nhà xưởng có mái che. Thay vì thả chung hàng nghìn cá thể cua trong cùng một ao nuôi rộng lớn, toàn bộ hệ thống được thiết kế thành 500 ô lồng nhựa chuyên dụng bố trí khoa học trong nhà, mỗi ô lồng nuôi tách biệt từng cá thể cua riêng lẻ.
Thiết kế nuôi đơn lẻ từng cá thể trong hệ thống ô lồng tuần hoàn mang lại ba ưu thế kỹ thuật vượt trội:
- Triệt tiêu 100% tỷ lệ hao hụt do cua cắn nhau: Khi cua bước vào giai đoạn lột xác (lớp vỏ mềm yếu không có khả năng tự vệ), việc tách riêng từng ô lồng giúp bảo vệ an toàn tuyệt đối cho từng cá thể, nâng tỷ lệ sống lên mức tối đa.
- Kiểm soát chủ động toàn bộ thông số môi trường nước và nhiệt độ: Hệ thống lọc tuần hoàn khép kín giúp xử lý liên tục chất thải hữu cơ, khí độc amoniac, duy trì độ mặn, hàm lượng oxy hòa tan và ổn định nền nhiệt độ nước trong nhà, giúp cua sinh trưởng khỏe mạnh bất chấp thời tiết nắng nóng gay gắt hay rét đậm đặc trưng của khu vực Bắc Trung Bộ.
- Theo dõi sát sao chu kỳ lột xác để phân loại cua cốm và cua lột: Nhờ quan sát trực tiếp từng ô lồng hằng ngày, đội ngũ kỹ thuật dễ dàng nhận biết dấu hiệu cua sắp lột vỏ (cua hai da - cua cốm) hoặc thời điểm cua vừa lột xác hoàn toàn (cua lột) để thu hoạch đúng thời điểm vàng, tối đa hóa giá trị thương phẩm gấp nhiều lần so với bán cua thịt thông thường.
2. Hoàn thiện quy trình kỹ thuật và bài toán tối ưu chi phí đầu tư nhân rộng
Trong quá trình vận hành thử nghiệm tại Trạm Giống thủy sản Nghệ An, đội ngũ cán bộ kỹ thuật đã liên tục hiệu chỉnh các thông số vận hành cho phù hợp với điều kiện thực tế địa phương, từ khâu tuyển chọn cua giống đầu vào khỏe mạnh đồng đều, chế độ cho ăn thức ăn tươi và thức ăn công nghiệp chuyên dụng, quy trình vận hành hệ thống lọc sinh học cho đến kỹ thuật chăm sóc giai đoạn cua lột xác.
Tại hội thảo đánh giá, đại diện Sở Khoa học và Công nghệ Nghệ An ghi nhận mô hình nuôi cua biển trong ô lồng tuần hoàn khép kín là hướng đi sáng tạo, giúp người nuôi chủ động hoàn toàn môi trường sản xuất và đa dạng hóa sản phẩm đầu ra. Bên cạnh việc khẳng định tính khả thi về mặt kỹ thuật, các đại biểu và chuyên gia cũng thẳng thắn thảo luận về bài toán kinh tế để nhân rộng mô hình ra hộ dân: cần tiếp tục phân tích chi tiết suất đầu tư ban đầu cho hệ thống hộp nhựa và thiết bị lọc tuần hoàn, tìm giải pháp tiết giảm chi phí điện năng vận hành hằng tháng, xác định quy mô số lượng ô lồng tối ưu cho từng quy mô trang trại và xây dựng chuỗi liên kết tiêu thụ ổn định cho sản phẩm cua cốm, cua lột.
Kết luận hội thảo, ông Tạ Quang Sáng, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Nghệ An đánh giá cao sự phối hợp giữa Trạm Giống thủy sản, các cơ quan chuyên môn và hộ dân tham gia; đồng thời giao bộ phận chuyên môn tiếp thu đầy đủ ý kiến đóng góp để hoàn thiện bộ quy trình kỹ thuật chuẩn, xây dựng phương án chuyển giao phù hợp giúp bà con nông dân dễ dàng tiếp cận và ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn sản xuất.
3. Nền tảng hạ tầng lý tưởng để tích hợp cảm biến IoT và thị giác máy tính AI
Dưới góc độ chuyển đổi số nông nghiệp, mô hình nuôi cua biển trong 500 ô lồng tuần hoàn khép kín trong nhà tại Nghệ An chính là cấu trúc hạ tầng lý tưởng nhất để tích hợp tiếp các giải pháp cảm biến IoT và trí tuệ nhân tạo (AI) trong giai đoạn tiếp theo. Bởi lẽ, khi 500 cá thể cua được nuôi cố định trong từng ô hộp xếp tầng trong nhà có mái che và nguồn điện ổn định, trại nuôi có thể dễ dàng lắp đặt các đầu dò cảm biến IoT đo liên tục nhiệt độ, độ mặn, pH, oxy hòa tan để tự động điều tiết máy bơm và hệ thống sục khí, giảm chi phí điện năng vận hành.
Đồng thời, việc gắn một hệ thống camera di động chạy trên thanh ray phía trên dãy ô lồng kết hợp phần mềm thị giác máy tính AI sẽ giúp tự động nhận diện dấu hiệu cua sắp lột vỏ và gửi cảnh báo về điện thoại người quản lý ngay khoảnh khắc cua lột xác trong đêm. Điều này giúp giải phóng sức lao động trực canh 24/24 giờ, không bỏ sót bất kỳ cá thể cua lột giá trị cao nào và nâng cao đáng kể hiệu quả kinh tế cho trang trại.
4. Góc nhìn ứng dụng cho người nuôi thủy sản và hợp tác xã ven biển
Mô hình thực tế tại Nghệ An cho thấy ngay cả ở những địa phương có điều kiện thời tiết khắc nghiệt, bà con vẫn có thể sản xuất thành công cua cốm, cua lột chất lượng cao nếu áp dụng đúng công nghệ nuôi tuần hoàn khép kín trong nhà. Đối với các hộ nuôi thủy sản và hợp tác xã có dự định đầu tư mô hình này, bước đi an toàn và hiệu quả nhất là khởi đầu với quy mô thử nghiệm vừa phải (từ 300 đến 500 ô lồng) để làm chủ quy trình vận hành hệ thống lọc sinh học và kiểm soát chất lượng nước, ưu tiên chọn nguồn cua giống đạt chuẩn kích cỡ đồng đều để cua lột xác tập trung theo đợt, đồng thời kết nối trước đầu ra với hệ thống nhà hàng, khách sạn và doanh nghiệp chế biến thủy sản đông lạnh xuất khẩu để bảo đảm giá bán cua cốm, cua lột luôn ở mức cao nhất. Bạn đọc có thể xem đầy đủ thông tin hội thảo tại mục nguồn trích dẫn.
Nguồn trích dẫn
Nguyệt An. (2026, November 6). Nuôi cua biển trong nhà, hướng đi mới cho thủy sản Nghệ An. Tạp chí Thủy sản Việt Nam, thuysanvietnam.com.vn. https://thuysanvietnam.com.vn/nuoi-cua-bien-trong-nha-huong-di-moi-cho-thuy-san-nghe-an/
Xem nguồn gốc





Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào.